Abanyeshuri 14 b’Abanyarwanda batangiye amasomo y’indege n’ingufu za kirimbuzi muri Hungary

U Rwanda rukomeje gushyira imbaraga mu guteza imbere ubumenyi bwihariye mu rubyiruko, binyuze mu mahirwe yo kwiga mu mahanga. Ibi bigaragarira mu banyeshuri 14 b’Abanyarwanda batangiye amasomo ajyanye n’indege n’ingufu za kirimbuzi muri Hungary, nk’uko byatangajwe n’ikinyamakuru The New Times ku wa 18 Ukwakira 2026.

Aba banyeshuri bari muri gahunda igamije gutegura Abanyarwanda bazagira uruhare mu guteza imbere inzego zisaba ubumenyi bwimbitse, zirimo ubwikorezi bwo mu kirere, ingufu n’ubushakashatsi mu ikoranabuhanga.

Kwiga mu mahanga ni imwe mu nzira u Rwanda rukoresha mu kongera umubare w’abahanga mu nzego zitarimo inzobere zihagije. Amasomo ajyanye n’indege n’ingufu za kirimbuzi ari mu byiciro by’ingenzi igihugu gikeneye guteza imbere kugira ngo kibashe kugera ku ntego zacyo z’iterambere.

Mu kwezi kwa Kanama 2026, Inama Nkuru y’Amashuri Makuru na Kaminuza mu Rwanda (HEC) yatangaje ko abanyeshuri 34 bahawe buruse za Leta zo gukomereza amasomo mu bihugu 11. Abo banyeshuri bari mu nzego zirimo ubwikorezi bwo mu kirere, ikoranabuhanga ry’indege zo mu kirere cyo hejuru, ingufu za kirimbuzi, ubuhinzi, ubuzima n’ikoranabuhanga rishya.

Iyi gahunda igamije gufasha u Rwanda kubona abakozi bafite ubumenyi buhanitse, bashobora kuzana ubumenyi n’ubunararibonye bazakura mu mahanga bakabukoresha mu gihugu.

Ubwikorezi bwo mu kirere ni urwego rufite uruhare mu bucuruzi, ubukerarugendo no guhuza u Rwanda n’amasoko mpuzamahanga. Guteza imbere abapilote n’abandi bakozi b’inzobere muri uru rwego bishobora gufasha igihugu kugira abakozi bahagije bafite ubumenyi n’ubushobozi bwo gukora imirimo isaba ubuhanga bwihariye.

Mu banyeshuri bahawe buruse muri gahunda yatangajwe muri Kanama, harimo Umwali Ange Pamela, wahoze akora mu bakozi bakira abagenzi mu ndege, wagiye kwiga muri Kaminuza ya Nyíregyháza muri Hungary, mu masomo ahuza ubwubatsi n’amahugurwa yo kuba umupilote wabigize umwuga.

Pamela yavuze ko yashishikarijwe gukomeza amasomo ajyanye no gutwara indege n’ubushake bwo kugira uruhare mu iterambere ry’ubwikorezi bwo mu kirere mu Rwanda, cyane cyane ko hakenewe kongera umubare w’abagore bakora uyu mwuga.

Ku rundi ruhande, u Rwanda rukomeje gushaka ubumenyi buzafasha mu bushakashatsi no gukoresha ingufu za kirimbuzi mu buryo bw’amahoro kandi burimo umutekano.

Izi ngufu zishobora kugira uruhare mu gutanga amashanyarazi, ubushakashatsi, ubuvuzi n’izindi serivisi, ariko zisaba inzobere zifite ubumenyi buhagije mu mutekano, imikorere y’ibikoresho no kurinda abantu n’ibidukikije.

Mu nkuru yatangajwe muri Nzeri 2026, The New Times yagaragaje ko u Rwanda rwifuza kugira inzobere zirenga 230 mu bijyanye n’ingufu za kirimbuzi bitarenze mu 2028. Ibi bigaragaza ko kongera abahanga muri uru rwego biri mu byo igihugu gishyize imbere.

Gusa, kugira ngo iyi gahunda igerweho, birakenewe ko amahugurwa ajyana n’ubushobozi bwo gukora ubushakashatsi, kubahiriza amabwiriza y’umutekano no gukoresha ikoranabuhanga mu buryo burambye.

Amasomo aba banyeshuri bakurikirana ashobora kuzabafasha kubona ubumenyi n’ubushobozi bukenewe mu mirimo yihariye. Icyakora, umusaruro w’iyi gahunda uzaterwa n’uburyo bazashobora gukoresha ibyo bize mu mirimo yabo no mu mishinga y’iterambere ry’u Rwanda.

Leta y’u Rwanda yagiye ishimangira ko abanyeshuri bahabwa buruse zo kwiga mu mahanga baba bitezwemo kugaruka bafite ubumenyi bushobora gufasha igihugu gukemura ibibazo by’ubumenyi n’ubushobozi mu nzego z’ingenzi.

Iyi gahunda kandi ishobora gutanga urugero ku bandi banyeshuri bifuza kwiga amasomo y’ubumenyi n’ikoranabuhanga, aho guhitamo amasomo asanzwe gusa.

Ku rubyiruko, ubutumwa bukomeye ni uko kwiga amasomo ajyanye n’ubumenyi bwihariye bishobora gufungura amahirwe mashya, ariko ko bisaba kwiga bashyizeho umwete, gukomeza kwihugura no gutekereza ku buryo ubumenyi bazunguka buzafasha sosiyete.